Joodse Begraafplaats te ‘s-Graveland

Joodse Begraafplaats te ‘s-Graveland

Deze begraafplaats is gelegen langs de Koninginneweg in Kortenhoef. De bestaande grafstenen behoren allen aan de families de Leeuw, Frank en aangetrouwden.

De eerste joden die zich in 1811 in ‘s-Graveland vestigden waren afkomstig uit Hilversum en Assen. In de hele eerste helft van de negentiende eeuw konden zij nog geen eigen gemeente vormen. In 1859 ontstond er ten gevolge van een conflict een scheuring in de Hilversumse joodse gemeente, wat tot gevolg had dat er een joodse gemeente ‘s-Graveland werd opgericht.

Voormalige synagoge aan het Noordereinde in ‘s-Graveland

Het merendeel van de ‘s-Gravelandse joden was werkzaam als slager.

Op 28 oktober 1863 werd door Hijman de Leeuw bij de burgerlijke autoriteiten een verzoek ingediend tot het mogen oprichten van een eigen begraafplaats .

Op 21 november 1863 werd door de burgemeester M.C. van Pellecom de gevraagde toestemming verleend. Echter werden er nog de navolgende voorwaarden aan verbonden:

Het perceel land gelegen onder deze gemeente nabij de buurt “de Rade” en kadastraal bekend onder Sectie B. no 1922 diende vooraf met eene laag van vijf Nederlandse palmen aarde of zand geheel te worden opgehoogd en die begraafplaats ter behoorlijke hoogte geheel door een hekwerk te worden omsloten.

In 1906 verloor deze gemeente zijn zelfstandigheid en werd vervolgens weer bij Hilversum gevoegd.

De plaatselijke autoriteiten zorgen tegenwoordig voor het onderhoud van deze begraafplaats.

Op de begraafplaats zijn 13 “grafstenen” bewaard gebleven. Dat wil zeggen: tien graven worden gemarkeerd door een steen en drie door een bordje. De begraafplaats werd in 1951 overgedragen aan het Nederlands-Israëlitisch Kerkgenootschap en heeft het zijn huidge kadastrale nummer B 3575 gekregen. De grafstenen zijn geïnventariseerd in het Stenen Archief.

NrNaamGeb. datumGeb. plaatsOvl. datumOvl. plaatsPartnerVaderMoeder
1Matje Hartog2-10-1784Mijdrecht7-1-1865‘s-GravelandJacob de LeeuwHartog LevieKlara Davids
3Elias Ariezn de Leeuw25-9-1811‘s-Graveland13-3-1870‘s-GravelandEsther SchaapArie Hartog LevieSara Eliaser Godfried
11Eva de Leeuw15-9-1810‘s-Graveland19-8-1891‘s-GravelandHijman Isaac de LeeuwArie Hartog LevieSara Eliaser Godfried
13Hijman Isaac de Leeuw16-12-1805Hilversum19-3-1899‘s-GravelandEva de LeeuwIzak Hartog de LeeuwJudikje Jacobs van Minden  
14Arie de Leeuw18-10-1845‘s-Graveland23-7-1900‘s-Graveland Hijman Isaac de LeeuwEva de Leeuw
15Jacob Arie de Leeuw5-7-1894‘s-Graveland19-7-1901Hilversums Arie de LeeuwJeanette Henriette Hoek
16Jacob Frank19-4-1906‘s-Graveland16-9-1907‘s-Graveland Izaak Maurits FrankJeanette Henriette Hoek
17Eva de Lange23-8-1840Elburg2-8-1908Kortenhoef Hartog de LangeMietje Frank
18Kaatje Engel8-6-1863Deventer10-4-1912‘s-GravelandIzak de LeeuwMarcus van Engel 
19Sara Frank1-1-1905‘s-Graveland2-12-1919‘s-Graveland Izaak Maurits FrankJeanette Henriette Hoek
20Izak de Leeuw25-9-1844‘s-Graveland28-7-1931DeventerKaatje EngelHijman Isaac de LeeuwEva de Leeuw
21Izak Maurits Frank13-10-1872Coevorden23-8-1937ArnhemJeanette Henriette HoekAbraham FrankSarah Prins
22Max de Leeuw9-3-1894‘s-Graveland3-1-1940Deventer Izak de LeeuwKaatje Engel

Rechts van Nr. 22 bevinden zich waarschijnlijk de negen graven zonder herkenningsteken van de jongste kinderen: Abraham Hijman Sluiter, Emanuel Coster, Jakop Heilbron, Klaartje Heilbron, Benjamin Heilbron, levenloos aangegeven kind, levenloos aangegeven kind, Cato de Leeuw en Catotje de Leeuw.

Foto’s van de draagbaar zoals gebruikt werd in onderstaand lijkenhuisje

Bet tohorah (metaheerhuis of lijkenhuis) op de Joodse begraafplaats in Kortenhoef.
Bron: Wikipedia

Stamboom DE LEEUW

I.  Hartog Michiels LEVIE geboren omstreeks 1724 in Assen en overleden op 26 feb 1774 in Hilversum ongeveer 50 jaar oud. Hartog trouwde met Vrouwtje HARTOG. Vrouwtje geboren in Druten.

Kinderen uit dit huwelijk:

  1. Benjamin Hartog LEVY (DE LEEUW) 1743-1809
  2. Izak Hartog LEVIE (DE LEEUW )werd geboren op 18 Apr 1744 in  Hilversum en overleden op 8 Okt  1838 in ‘s-Graveland op 94-jarige leeftijd, volgt IIa.
  3. Raaghel Hartog LEVIE
  4. Hartog Hartog LEVIE  geboren omstr. 1754, overleden 1787 Hilversum.
  5. Salomon Hartog DE LEEUW (DE LEEF)
  6. Mighiel Hartog LEVIE geboren omstr. 1757, overleden 19 Feb 1809 Hilversum.
  7. Arie Hartog LEVIE (DE LEEUW) geboren omstr. 1758 in Hilversum en overleden op 29 Dec 1839 in  ‘s-Graveland op 81-jarige leeftijd, volgt IIb.

Meer over Hartog Michiels LEVIE is te vinden in: 1993-1-Dorpsbrand-1766.pdf

IIa.  Izak Hartog DE LEEUW werd geboren op 18 Apr 1744 in Hilversum en is  overleden op 8 Okt 1838 in ‘s-Graveland op 94-jarige leeftijd.

Izak trouwde in 1781 in Loosdrecht  met Saartje Barendse MARCUS. Saartje  overleden op 22 Jun 1787 in Hilversum.

Kinderen uit dit huwelijk:

  1. Hendrica Isaac DE LEEUW geboren omstreeks 1784 in  Hilversum, volgt IIIa
  2. Jacob DE LEEUW geboren in Okt 1786 in Hilversum en overleden op 21 Nov 1861 in Huizen op 75-jarige leeftijd, volgt IIIb.
  3. Hartog Izak DE LEEUW geboren in 1787 en overleden op 15 Jan 1814 in ‘s-Graveland op 27-jarige leeftijd, volgt IIIc.

Izak trouwde vervolgens op 19 Jul 1796 met Judikje Jacobs VAN MINDEN. Judikje geboren in 1769 in Amersfoort en overleden op 3 Jun 1846 in ‘s-Graveland op 77-jarige leeftijd.

Kinderen uit dit huwelijk:

  1. Elias Izaak DE LEEUW geboren op 5 Mei 1800 in Hilversum en overleden op 18 Okt 1859 in ‘s-Graveland op 59-jarige leeftijd, volgt IIId.
  2. Marianna DE LEEUW geboren op 5 Jan 1802 in Hilversum en overleden op 25 Okt 1866 in Avereest op 64-jarige leeftijd. , volgt IIIe.
  3. Hijman Isaac DE LEEUW geboren op 16 Dec 1805 in Hilversum, overleden op 19 Mrt 1899 in ‘s-Graveland op 93-jarige leeftijd en begraven op Nr 13, Joodse Begraafplaats, Koninginneweg 73B, Kortenhoef, volgt IIIf.
  4. Jansje Isaacs DE LEEUW geboren op 14 Nov 1809 in ‘s-Graveland.

IIb.  Arie Hartog LEVIE (DE LEEUW) geboren in 1758 in Hilversum en overleden op 29 Dec 1839 in ‘s-Graveland op 81-jarige leeftijd. Arie trouwde met Sara Elias GODFRIED. Sara geboren op 10 Aug 1775 in Meppel en overleden op 31 Aug 1838 in ‘s-Graveland op 63-jarige leeftijd.

Kinderen uit dit huwelijk:

  1. Hartog DE LEEUW geboren op 11 Okt 1809 in  ‘s-Graveland en overleden op 5 Apr 1891 in Amsterdam op 81-jarige leeftijd, volgt IIIg.
  2. Eva DE LEEUW geboren op 15 Sep 1810 in  ‘s-Graveland, overleden op 19 Aug 1891 in  ‘s-Graveland op 80-jarige leeftijd en begraven op Nr 11, Joodse Begraafplaats, Koninginneweg 73B, Kortenhoef, volgt IIIh.
  3. Elias Ariezn. DE LEEUW geboren op 25 Sep 1811 in  ‘s-Graveland, overleden op 13 Mrt 1870 in ‘s-Graveland op 58-jarige leeftijd en begraven op Nr 3, Joodse Begraafplaats, Koninginneweg 73B, Kortenhoef, volgt IIIi.
  4. Benjamin DE LEEUW geboren op 13 Okt 1813 in ‘s-Graveland en overleden op 24 Okt 1875 in Kortenhoef op 62-jarige leeftijd, volgt IIIj.
  5. Abraham Arie DE LEEUW geboren op 13 Jul 1816 in ‘s-Graveland en overleden op 22 Sep 1849 in Kortenhoef op 33-jarige leeftijd, volgt IIIk.

IIIa.  Hendrica Isaac DE LEEUW geboren omstreeks 1784 in Hilversum.

IIIb.  Jacob DE LEEUW geboren in Okt 1786 in Hilversum en overleden op 21 Nov 1861 in Huizen op 75-jarige leeftijd. Jacob trouwde op 27 Aug 1830 in Huizen met Matje HARTOG, dochter van Hartog LEVIE en Klara DAVIDS. Matje geboren op 2 Okt 1784 in Mijdrecht, overleden op 7 Jan 1865 in ‘s-Graveland op 80-jarige leeftijd. Zij kregen geen kinderen.

IIIc.  Hartog Izak DE LEEUW geboren in 1787 en overleden op 15 Jan 1814 in ‘s-Graveland op 27-jarige leeftijd.

IIId.  Elias Izaak DE LEEUW geboren op 5 Mei 1800 in Hilversum en overleden op 18 Okt 1859 in ‘s-Graveland op 59-jarige leeftijd. Elias trouwde op 7 Sep 1848 in Hilversum met Hester David DUITS. Hester geboren op 17 Feb 1824 in Amsterdam en overleden op 6 Mei 1883 in Amsterdam op 59-jarige leeftijd.

IIIe.  Marianna DE LEEUW geboren op 5 Jan 1802 in Hilversum en overleden op 25 Okt 1866 in Avereest op 64-jarige leeftijd. Marianna trouwde met Samuel Abraham COHEN op 23 Okt 1837 in ‘s-Graveland. Samuel geboren op 3 Jan 1804 in Meppel en overleden op 4 Jul 1891 in Hardenberg op 87-jarige leeftijd.

IIIf.  Hijman Isaac DE LEEUW geboren op 16 Dec 1805 in Hilversum, overleden op 19 Mrt 1899 in ‘s-Graveland op 93-jarige leeftijd en begraven op Nr 13, Joodse Begraafplaats, Koninginneweg 73B, Kortenhoef. Hijman trouwde op 18 Aug 1842 in ‘s-Graveland met Eva DE LEEUW, dochter van Arie Hartog LEVIE (DE LEEUW) en Sara Eliaser GODFRIED. Eva geboren op 15 Sep 1810 in ‘s-Graveland, overleden op 19 Aug 1891 in ‘s-Graveland op 80-jarige leeftijd en begraven op Nr 3, Joodse Begraafplaats, Koninginneweg 73B, Kortenhoef.

Kinderen uit dit huwelijk:

  1. Izak DE LEEUW geboren op 25 Sep 1844 in ‘s-Graveland, overleden op 28 Jul 1931 in Deventer op 86-jarige leeftijd en begraven op Nr 20, Joodse Begraafplaats, Koninginneweg 73B, Kortenhoef, volgt IVa.
  2. Arie DE LEEUW geboren op 18 Okt 1845 in ‘s-Graveland, overleden op 23 Jul 1900 in ‘s-Graveland op 54-jarige leeftijd en begraven op Nr 14, Joodse Begraafplaats, Koninginneweg 73B, Kortenhoef, volgt IVb.
  3. Jetje DE LEEUW geboren op 10 Feb 1848 in ‘s-Graveland, overleden op 11 Jan 1931 in Haarlem.

IIIg.  Hartog DE LEEUW geboren op 11 Okt 1809 in ‘s-Graveland en overleden op 5 Apr 1891 in Amsterdam op 81-jarige leeftijd. Hartog trouwde op 19 Jan 1848 in ‘s-Graveland met Leijsje ELBURG. Leijsje geboren op 24 Feb 1825 in Hilversum en overleden op 12 Mrt 1910 in Amsterdam op 85-jarige leeftijd.

IIIh. Eva DE LEEUW geboren op 15 Sep 1810 in ‘s-Graveland, overleden op 19 Aug 1891 in ‘s-Graveland op 80-jarige leeftijd en begraven op Nr 3, Joodse Begraafplaats, Koninginneweg 73B, Kortenhoef. Eva trouwde met Hijman Isaac DE LEEUW zie IIIf, zoon van Izak Hartog DE LEEUW en Judikje Jacobs VAN MINDEN,  op 18 Aug 1842 in ‘s-Graveland. Hijman geboren op 16 Dec 1805 in Hilversum, overleden op 19 Mrt 1899 in ‘s-Graveland op 93-jarige leeftijd en begraven op Nr 13, Joodse Begraafplaats, Koninginneweg 73B, Kortenhoef.

IIIi.  Elias Ariezn. DE LEEUW geboren op 25 Sep 1811 in ‘s-Graveland, overleden op 13 Mrt 1870 in ‘s-Graveland op 58-jarige leeftijd en begraven op Nr 3, Joodse Begraafplaats, Koninginneweg 73B, Kortenhoef. Elias trouwde op 24 Apr 1850 in ‘s-Graveland met Esther SCHAAP. Esther geboren op 30 Jan 1815 in Hilversum en overleden op 14 Jul 1892 in Oegstgeest op 77-jarige leeftijd.

IIIj.  Benjamin DE LEEUW geboren op 13 Okt 1813 in ‘s-Graveland en overleden op 24 Okt 1875 in Kortenhoef op 62-jarige leeftijd. Benjamin trouwde op 27 Jan 1852 in  ‘s-Graveland met Binette Mozes ITALIANER. Binette geboren op 14 Okt 1821 in ‘s-Graveland en overleden op 18 Feb 1852 in ‘s-Graveland op 30-jarige leeftijd.

Benjamin trouwde vervolgens op 6 Okt 1857 in Kortenhoef met Klaartje Hartog RUBENS. Klaartje geboren op 14 Mei 1839 in Hilversum en overleden op 4 Jul 1900 in Leiden op 61-jarige leeftijd.

IIIk.  Abraham Arie DE LEEUW geboren op 13 Jul 1816 in ‘s-Graveland en overleden op 22 Sep 1849 in Kortenhoef op 33-jarige leeftijd. Abraham trouwde op 10 Aug 1842 in Maarsseveen met  Cato DE LION. Cato geboren in 1821 in Delft en overleden op 3 Apr 1894 in Bloemendaal op 73-jarige leeftijd.

IVa. Izak DE LEEUW geboren op 25 Sep 1844 in ‘s-Graveland, overleden op 28 Jul 1931 in Deventer op 86-jarige leeftijd en begraven op Nr. 20, Joodse Begraafplaats, Koninginneweg 73B, Kortenhoef. Izak trouwde op 19 Nov 1890 in Deventer met Kaatje ENGEL, dochter van Marcus VAN ENGEL. Kaatje geboren op 8 Jun 1863 in Deventer, overleden op 10 Apr 1912 in ‘s-Graveland op 48-jarige leeftijd en begraven op Nr. 18, Joodse Begraafplaats, Koninginneweg 73B, Kortenhoef.

Kinderen uit dit huwelijk:

  1. Everdina DE LEEUW geboren op 15 Dec 1892 in ‘s-Graveland, overleden 1 FEb 1943 Auschwitz.
  2. Max DE LEEUW geboren op 9 Mrt 1894 in ‘s-Graveland, overleden op 3 Jan 1940 in Deventer op 45-jarige leeftijd en begraven op Nr. 22, Joodse Begraafplaats, Koninginneweg 73B, Kortenhoef, volgt V.
  3. Saartje DE LEEUW geboren op 26 Nov 1896 in ‘s-Graveland, overleden op 22 Mei 1944 in Auschwitz.
  4. Betsy DE LEEUW geboren op 28 Feb 1899, overleden op 6 Sep 1943.
  5. Henri DE LEEUW geboren op 22 Okt 1901 in ‘s-Graveland, overleden in Huizen.

IVb.  Arie DE LEEUW geboren op 18 Okt 1845 in ‘s-Graveland, overleden op 23 Jul 1900 in ‘s-Graveland op 54-jarige leeftijd en begraven op Nr. 14, Joodse Begraafplaats, Koninginneweg 73B, Kortenhoef. Arie trouwde op 27 Apr 1892 in Goor met Jeanette Henriette HOEK. Jeanette geboren op 17 Jul 1870 in Goor en overleden op 27 Nov 1942 in Aswiecim, Polen op 72-jarige leeftijd.

Kinderen uit dit huwelijk:

  1. Heijman Arie DE LEEUW geboren op 17 Apr 1893 in ‘s-Graveland, overleden op 4 Jun 1943 in Sobibor.
  2. Jacob Arie DE LEEUW geboren 5 Jul 1894 in ‘s-Graveland, overleden op 19 Jul 1901 in Hilversum en begraven op Nr. 15, Joodse Begraafplaats, Koninginneweg 73B, Kortenhoef.
  3. Eveline DE LEEUW geboren op 2 Mrt 1896 in ‘s-Graveland, overleden op 30 Sep 1942 in Auschwitz.

Jeanette trouwde op 27 Jan 1904 in Arnhem met Izak Maurits FRANK geboren 13 Okt 1872 in Coevorden, overleden op 23 Aug 1937 in Arnhem en begraven op Nr. 21, Joodse Begraafplaats, Koninginneweg 73B, Kortenhoef..

Kinderen uit dit huwelijk:

  1. Sara FRANK geboren op 1 Jan 1905, overleden 2 Dec 1919  in ‘s-Graveland en begraven op Nr. 19, Joodse Begraafplaats, Koninginneweg 73B, Kortenhoef.
  2. Jacob Abraham FRANK geboren 19 Apr 1906, overleden op 16 Sep 1907 in ‘s-Graveland en begraven op Nr. 16, Joodse Begraafplaats, Koninginneweg 73B, Kortenhoef.
  3. Abraham Jacob FRANK geboren op 28 Mei 1909 in ‘s-Graveland, overleden op 31 Mrt 1944 in Auschwitz.
  4. Meisje FRANK levenloos geboren op 20 Mei 1915 in ‘s-Graveland.

V.  Max DE LEEUW geboren op 9 Mrt 1894 in ‘s-Graveland, overleden op 3 Jan 1940 in Deventer op 45-jarige leeftijd en begraven op Nr. 22, Joodse Begraafplaats, Koninginneweg 73B, Kortenhoef.

Bronnen en meer informatie:

  • Stichting Het Stenen Archief – www.stenenarchief.nl
  • Historische Kring “In de Gloriosa” van Ankeveen, ’s-Graveland en Kortenhoef – www.hk-kortenhoef.nl
  • Archief Gooi en Vechtstreek – https://archiefgooienvechtstreek.nl/
  • Omvangrijke stamboom de Leeuw – home.kpn.nl/bobbe000/leeuw3.htm
  • W.J. Fecken: “de Joodse gemeenschap in ‘s-Graveland en Kortenhoef 1730-1945”  met een uitgebreide beschrijving van de verschillende families, waar ze woonden, waar ze vandaan kwamen, welke beroepen ze uitoefenden etc. Van dit boek is nog een exemplaar te koop bij de Historische Kring “In de Gloriosa” van Ankeveen, ’s-Graveland en Kortenhoef www.hk-kortenhoef.nl

Gepubliceerd in Gooise Sporen 2021-2