Jan Hendrik van der Sluijs werd geboren op 6-2-1755 in Utrecht als zoon van Jan (Johannes) van der Sluijs en Maria Jacoba van Deventer. Hij trouwde op 19-3-1781 in Utrecht met Clasina Aletta de Visser, geboren op 25-10-1758 in Amsterdam als dochter van Jan de Visser en Margaretha Christina Houbraken, zij overleed op 7-8-1836 in Utrecht. Uit dit huwelijk werden negen kinderen geboren. De eerste vier in Utrecht: Maria Jacoba (1781), Johanna Margaretha Christina (1783), Catharina (1785), Jan Hendrik (1786).
Aan het einde van de 18e eeuw was er in Nederland een burgeroorlog gaande tussen de patriotten (vrienden van het vaderland) en de orangisten (aanhangers van stadhouder Willem V, prins van Oranje). De patriotten vormden vanaf 1781 een politieke stroming, die een einde wilde maken aan het heersende macht van de stadhouder en streed voor meer democratisering van de gewone burgers. Zij begonnen zich te wapenen en in 1786 en 1787 kwam het tot gevechten welke leiden tot een korte burgeroorlog. Als gevolg daarvan vluchtten duizenden patriotten naar Frankrijk waar ze geldelijke steun kregen van koning Lodewijk XVI, die hoopte zodoende de werkgelegenheid ter plekke te stimuleren. Ze kwamen pas terug na de succesvolle Franse veldtocht in de Nederlanden (1792–1795).
Zo ook Jan Hendrik die in 1787 naar Amsterdam ging om te helpen bij het verdedigen van de stad, maar al gauw moest hij met zijn gezin vluchten naar de enclave voor patriotten, Caserne de la Barre in het Noord-Franse Saint-Omer (St. Omaars).
Deze 17e-eeuwse kazerne was gebouwd om soldaten te huisvesten die men gescheiden wilde houden van de rest van de bevolking. De gebouwen waren neergezet onder de Spaanse overheersing, maar nieuwe constructies werden uitgevoerd volgens de richtlijnen van Vauban, door de Fransen, en met name het zeer mooie officierspaviljoen dat zich links van de ingang bevindt. Als de beroemde ingenieur van koning Lodewijk XIV geen citadel bouwde in Saint-Omer, dan is dat zeker omdat de kazerne, het aangrenzende kasteel en het bastion van het kasteel op de wallen hun functie gezamenlijk goed vervulden.
Gedurende de jaren in Frankrijk moest het gezin leven van 72 Livres per maand. Tijdens het verblijf daar werd hij in Nederland op 3-10-1789 ‘infaam en inhabiel verklaard‘, waardoor hij levenslang uit Utrecht verbannen werd.
In St. Omer werden twee dochters geboren: Sara Aletta (1792) en Hermina Charlotta (1794).
Na terugkeer in 1795 werden nog 3 kinderen geboren: in Utrecht de tweeling Arnolda Hendrika (1797) en Clazina Aletta (1797) en het laatste kind Hermanna (1800) in Wijk bij Duurstede.
Op 29 juni 1795 diende hij, als notaris, makelaar, secretaris van Oostbroek en de Bilt, procureur voor de kleine rolle ’s Lands van Utrecht, alsmede procureur voor de gerechten van de steeden Rheenen, Wijk, Montfoort en de heerlijkheid van Renswoude, een forse schadeclaim van f. 9175,00 in voor gemiste verdiensten.
Toen dochter Clazina Aletta in 1816 in Utrecht trouwde met Christoffel Mackay, was vader Jan Hendrik van der Sluijs al een paar jaar zoek. Zij heeft een acte overlegd waarin bij een notaris verklaard werd dat getuigen dat hij al enige jaren zoek was. Een broer van haar vader die in Amsterdam woonde Eduard van der Sluijs heeft zijn schoonzus bijgestaan in de opvoeding van de negen kinderen. Hij was betrokken bij de Patriottische beweging in Amsterdam.
Bronnen:
- https://hetutrechtsarchief.nl
- https://onlinemuseumdebilt.nl/de-gerechtssecretaris-in-ballingschap-1787-1795/
- https://dprs5hx2q2unk.cloudfront.net/De-schadeclaim-van-de-Biltse-secretaris-Van-der-Sluijs.pdf
Het Utrechts Archief te Utrecht, Notariële archieven
Notarissen in de stad Utrecht 1560-1905, archief 34-4, inventaris-num-mer 2022, 05-12-1782, C. A. DUKER, aktenummer 33
6-1-1783: notaris en makelaar binnen Utrecht
Het Utrechts Archief te Utrecht, Notariële archieven
Notarissen in de stad Utrecht 1560-1905, archief 34-4, inventaris-num-mer 2388, 06-01-1783, H. VAN DUSSELDORP JR., aktenummer 2, folio 5-8
7-6-1784: Notariële akte
Jan Hendrik van der Sluis,wonende te Utrecht, geweese schout en gadermeester van Dwarsdyk of Nyendyk van beroep
Jan Hendrik van der Sluis, notaris ’s hoovs van Utrecht van beroep Vader Johan van der Sluijs
16-9-1784: ondergetekenden, allen burgers en inwoners van Utrecht en de stadsvrijheid:
Constituant (volmachtgever) Johannis van der Sluijs
26-12-1787: machtiging
Stadsarchief Amsterdam, deel 16161, aktenummer 302476
Jan Hendrik van der Sluis en Jan de Visser zijn schoonvader
Gepubliceerd in Gooise Sporen 2023-4